Građanski aktivizam u susjedstvu

Srbija: Apel za sekularnu državu i ukidanje veronauke u školama

Redovnu subotnju rubriku vijesti iz regije i ostatka svijeta danas započinjemo činom građanske i intelektualne odgovornosti i hrabrosti u susjednoj državi, kakvu, na žalost, ne vidimo u svojoj. Savez antifašista Srbije, Helsinški odbor za ljudska prava u Srbiji i Građanski demokratski forum objavili su 12.09. apel za sekularnu državu i ukidanje veronauke u školama, koji je potpisalo 200 uglednih pojedinaca. U apelu, između ostalog, navode: "SPC kao izrazito netolerantna, grubo antidemokratska i ekstremno isključiva ne može i ne sme da vaspitava našu decu. Bolje društvo počinje strogim odvajanjem crkve i religije od nauke i države." Tekst apela prenosimo u cjelosti. Podsjećajući da je i BiH formalno sekularna država, ali da svakodnevna praksa i miješanje vjere, nacije i politike, tu sekularnost dovodi u pitanje. Kao i samu državu i budućnost njenih građana, uostalom. (S.Š., Antikorupcija)

Poslednjih decenija na delu je značajno narušavanje principa sekularnosti, iako Ustav definiše Srbiju kao sekularnu državu. U članu 11 Ustava stoji: “Republika Srbija je svetovna država. Crkve i verske zajednice su odvojene od države. Nijedna religija ne može se uspostaviti kao državna ili obavezna.”

Politizacija religije i SPC kao organizacije (klerikalizam) nameće obrasce homogenizacije identiteta u etno-konfesionalnim okvirima. Uvođenje veronauke u državne škole, političko delovanje crkve i crkvenih lica, ogroman uticaj na državnu politiku, velike novčane donacije koje država neopravdano i netransparentno daje verskim organizacijama (naročito SPC-u), oslobađanje od čitavog niza poreza, sudski procesi u kojima su okrivljeni sveštenici a vode se na sporan način i zastarevaju, školske, gradske i vojne slave, način funkcionisanja Bogoslovskog fakulteta u okviru Univerziteta u Beogradu – samo su neki od primera grubog narušavanja sekularnog karaktera države Srbije.

Aktuelna vlast, kao i prethodna, u 21. veku omogućila je SPC da uspostavi monopol na to šta su moral, nacionalni interesi, vrednosti i identitet srpskog naroda… Taj monopol ogleda se i u sve većem uništavanju tekovina građanskog društva i elementarnih civilizacijskih kriterijuma. Građansko društvo je, po definiciji, zasnovano na uvažavanju različitih interesa njegovih građana i na konceptu tolerancije. Sekularnost je uslov opstanka takvog koncepta društva. Bez obzira da li deluje samostalno ili (neretko) kao servis vlasti, SPC jača svoju izrazito netolerantnu poziciju i nelegitimne uticaje daleko izvan verske sfere. Bez svođenja uticaja SPC u ustavne okvire i ograničavanja njene političke moći, pre svega, u realizaciji tzv. srpskog sveta, nema pomaka u razvoju i modernizaciji našeg društva. Delovanjem vlasti i SPC stvorena je pseudo-sekularnu država, kojoj je glavni cilj svesrpsko ujedinjenje.

Najnoviji primer je pritisak SPC da se otkaže mirna šetnja u okviru Europrajda. Sinhronizovano delovanje sa desničarskim snagama, uz opsesivnu fascinaciju Rusijom, još je jedna u nizu predstava koje imaju za cilj da se osujeti svaki korak ka društvu ravnopravnih građanki i građana, u kome će se poštovati ljudska prava i širiti horizonti slobode. O tome svedoči i nedavna izjava vladike SPC Nikanora koja je predstavljala otvoren poziv na nasilje. Od ove izjave niko se nije ogradio u SPC, niti je sudska vlast pokrenula postupak utvrđivanja pravne odgovornosti za pomenutu izjavu.

SPC karakterišu brojni ispadi kao što su dodeljivanja odlikovanja diktatorima, ratnim zločincima i biznismenima sumnjivih biografija, prikrivanje pedofilije u svojim redovima, kao i enormno bogaćenjem. Nedopustivo je da takva organizacija danas u Srbiji određuje sadržaje školskih programa i udžbenika. Time se negira nauka, šire teorije zavere i mitomanija, a čitave generacije vaspitavaju u duhu najkonzervativnijeg mračnjaštva, nesposobne da žive u modernom svetu i idu u korak sa svojim okruženjem.

Mi, dolepotpisani građanke i građani Srbije, zahtevamo da se poštuje Ustav Republike Srbije i principi sekularnosti, kako bi se obezbedile pretpostavke za pravnu državu i njeno članstvo u EU. Pozivamo institucije, društvo i građane da se suprotstave sve opsežnijoj klerikalizaciji Srbije. Nijedan pojedinac, grupa, pa ni verska zajednica ne može biti iznad Ustava. Nijedno osnovno ljudsko pravo se ne može ograničiti voluntarističkim represivnim merama države. Kao prvi korak u odbrani sekularnih vrednosti, zahtevamo od Vlade Srbije da donese uredbu o ukidanju veronauke u državnim školama.

SPC kao izrazito netolerantna, grubo antidemokratska i ekstremno isključiva ne može i ne sme da vaspitava našu decu. Bolje društvo počinje strogim odvajanjem crkve i religije od nauke i države.

Zoran Vuletić, Građanski demokratski forum, Beograd
Aleksandar Kraus, Savez antifašista Srbije, Beograd
Žarko Korać, psiholog, Beograd
Filip David, književnik, Beograd
Sonja Biserko, Helsinški odbor za ljudska prava, Beograd
Aleksandar Bošković, redovni profesor Univerziteta u Beogradu
dr Aleksandra Bosnić Đurić, kulturološkinja, Novi Sad
Branka Mihajlović, novinarka, Beograd
Latinka Perović, istoričarka, Beograd
Svetislav Basara, književnik, Beograd
Milivoj Bešlin, istoričar, Novi Sad / Beograd
Dinko Gruhonjić, profesor Univerziteta u Novom Sadu i novinar
Aleksandar R. Miletić, istoričar, Centar za istorijske studije i dijalog, Beograd
Petar Žarković, istoričar, Beograd
prof. dr. Mehmed Slezović, slikar i teoretičar umetnosti, Novi Pazar
Nikola Samardžić, profesor univerziteta, Beograd
Dubravka Stojanović, istoričarka, Beograd
Pavel Domonji, politikolog, Stara Pazova
Srđan Milošević, istoričar i pravnik, Beograd
Vuk Ćuk, savremeni umetnik, docent FPU, Beograd
Katarina Đorić, master inženjer arhitekture, Beograd
Žarko Davinić, urednik, Beograd
Marko Čeperković, MSc & MA političkih nauka, Cirih
Vesna Pešić, sociološkinja, Beograd
Marija Draškić, profesorka Pravnog fakulteta Univerziteta u Beogradu
Boško Jakšić, novinar, Beograd
Slobodan Dakić, novinar, Kovin
prof. dr Rada Trajković, Beograd
Duško Radosavljević, Savez antifašista Vojvodine
Jelena Krstić, Helsinški odbor za ljudska prava, Beograd
Dragan Rakić, pensioner KLM, Pariz
Boris Varga, politikolog i novinar, Novi Sad
Nedim Sejdinović, novinar, Novi Sad
Tomislav Marković, novinar i pisac, Beograd
Izabela Kisić, Helsinški odbor za ljudska prava, Beograd
Srećko Đukić, ambasador u penziji, Beograd
prof. dr Miroslav Ilić, Novi Sad
Bojan Tončić, novinar, Beograd
Dragan Banjac, novinar, urednik Portala Forum, Beograd
doc. dr Radivoje Jovović, Novi Sad
Aleksandar Obradović, direktor Philopolitics, Beograd
Ljiljana Spasić, građanska aktivistkinja, Pančevo
Branka Dragović Savić, novinarka, Novi Sad
Aleksandra Tomanić, građanska aktivistkinja, Beograd
Miloš Katić, ekonomista, Novi Sad
Aleksandar Olenik, advokat, Beograd
Olivera Radovanović, građanska aktivistkinja, Novi Sad
Uglješa Belić, istoričar, Novi Sad
Aida Ćorović, istoričarka umetnosti i aktivistkinja, Beograd
Tvrtko Savić, direktor Ticha, Beograd
Milan Jovanović, novinar, Beograd
Tanja Petovar, advokatkinja, Beograd
Nenad Čanak, političar, Novi Sad
Dragan Bursać, novinar, Banja Luka
Vlatko Sekulović, advokat, Beograd
Darko Šper, novinar, Novi Sad
Smiljana Milinkov, profesorka, Novi Sad
Vladimir Đurić, generalni sekretar Vojvođanskog kluba, Novi Sad
Jelena Kleut, komunikološkinja, Novi Sad
Aleksandar Sekulović, društveno-politički aktivista, podpredsednik SAFS, Beograd
Natasa Mićić, advokatkinja, Užice
Miodrag Mićić, dipl.ing. elektrotehnike, Užice
Zoran Plećević, dipl.ing. građevine, Užice
Judita Popović, advokatkinja, Zrenjanin
Staša Zajević, Žene u crnom, Beograd
Marijana Savić, direktorka, NVO Atina, Beograd
Anđelija Vučurević, lični pratilac deteta sa smetnjama u razvoju, Novi Sad
Rade Radovanović, novinar i pisac, Beograd
Aleksandar Odžić, predsednik Vojvođanske partije, Novi Sad
prof. dr Lazar Lazić, predsednik Vojvođanskog kluba, Novi Sad
Brankica Drašković, novinarka, Novi Sad
Dragana Prodanović, Novi Sad
Nikola Krstić, novinar, Beograd
Lula Mikijelj, filmska radnica, Beograd
Milica Đikanovic, studentkinja, Užice
Luka Vujović, student, Užice
Radoslav Mćić, grafički inženjer, Užice
Luka Jovanović, advokat, Beograd
Jovan Kovačić, predsednik EWB, Beograd
Gordana Perunović Fijat, novinar, Kikinda
Slobodan Beljanski, advokat, Novi Sad
Nenad Prokić, dramski pisac
Stefan Gužvica, istoričar, Beograd
Una Blagojević, istoričarka, Budimpešta
Aleksa Alpa Milenković, inženjer, Beograd
Srđan Šušnica, kulturolog i diplomirani pravnik, Banja Luka
Slobodan Sadžakov, filozof, profesor Univerziteta, Novi Sad
Balša Božović, Regionalna akademija za razvoj demokratije, Novi Sad
Aleksandra Jerkov, Regionalna akademija za razvoj demokratije, Novi Sad
Pavle Radić, kolumnista, Novi Sad
Milovan Pisarri, istoričar, Beograd
Marko Božić, Pravni fakultet Univerziteta Union, Beograd
Tatjana Tabački, direktorka Skaske, Zrenjanin
Olga Manojlović Pintar, istoričarka, Beograd
Aleksandar Odžić, poslanik u Skupštini Vojvodine, Novi Sad
Ivana Jakovljev, psihološkinja, Novi Sad
prof. dr Ivan Obradović, Beograd
Mila Jurić, bibliotekarka u penziji, Beograd
Saša Ilić, pisac, Beograd
Miloš Ćirić, politikolog, Beograd
Živan Berisavljević, ambasador u penziji, Novi Sad
Dragoslava Barzut, književnica i aktivistkinja, Beograd
Ema Štefanac, master obrazovnih politika i aktivistkinja,Sremska Mitrovica
Ksenija Nikić, istoričarka i aktivistkinja, Beograd
Teodora Zahirović, politikološkinja i aktivistkinja, Beograd
Ivana Teofilović, politikološkinja i aktivistkinja, Beograd
Katarina Đukić, pravnica i aktivistkinja, Beograd
Marko Miladinović, politikolog i aktivista, Golubac
Ljiljana Palibrk, pravnica, Kragujevac
Vera Vasić, profesorka u penziji, Novi Sad
Strahinja Stepanov, profesor srpskog jezika, Novi Sad
prof. dr Boris Kršev, univerzitetski profesor, Novi Sad
Fahri Musliu, novinar, Prizren
Jovan Komšić, profesor, Novi Sad
Predrag Bambić, profesor, Beograd
Borka Božović, istoričarka umetnosti, Beograd
Vasilije Anđelić, pravnik, Beograd
Nenad Petrović, književnik, Beograd
Nenad M. Kostić, penzioner, Beograd
Nikola Kuzmanović, penzioner, Beograd
Dušan Obradović, diplomirani farmaceut, Beograd
Jasmina Tulović, profesorka, Beograd
Filip Obradović, novinar, Beograd
Ivan Srdanović, književnik, Beograd
Milena Markov, novinarka, Beograd
Filip Markov, dipl. mašinski inženjer, Beograd
Dušan Petričić, karikaturista, Beograd
Rade Veljanovski, profesor, Beograd
Ibrahim Hadžić, istoričar umetnosti i pesnik, Beograd
Dušan Janić, izdavač, Beograd
Olivera Ježina, glumica, Beograd
Zoran Amar, filmski reditelj, Los Anđeles/Beograd
Smiljka Đurić, lekar-oftalmolog, Beograd
Vesna Veljković, dipl. pravnica, Kragujevac
Svetlana Petrović, spec.medicine, Kragujevac
Nenad Petrović, IT inženjer, Kragujevac
Andrea Joković, finansijska analitičarka, Kragujevac
Dejan Stanimirović, dipl.ekonomista, Kragujevac
Zorana Stanković, medicinska sestra, Kragujevac
Nataša Radovanović, profesor srpskog jezika, Kragujevac
Nevena Bošković, profesor engleskog jezika, Kragujevac
Tamara Radosavljević, profesor engleskog jezika, Kragujevac
Ljiljana Jovanović, prevoditeljka, Kragujevac
Nebojša Krstić, grafičar, Kragujevac
Sonja Petrović, menadžer ugostiteljstva, Kragujevac
Bojana Savić, dipl.fizičar, Kragujevac
Milena Stanković, pedagog, Kragujevac
Bojan Anđelković, programer, Kragujevac
Nataša Blagojević, psihološkinja, Kragujevac
Dragan Radovanović, saobraćajni inženjer, Kragujevac
Jelena Đorđević, inženjer telekomunikacija, Kragujevac
Aleksandar Milanović, mašinski inženjer, Kragujevac
Ana Gavrilović, dipl. hemičar, Kragujevac
Nenad Živković, marketing menadžer, Kragujevac
Igor Kovačević, PR menadžer, Kragujevac
Biljana Vasić, vaspitačica, Kragujevac
Bogdan Nenadić, web dizajner, Kragujevac
Radovan Marković, građevinski inženjer, Kragujevac
Ljiljana Latinović, penzionerka, Beograd,
Zlatoje Martinov, publicista, Beograd,
Mirko Ivančić, penzioner, Beograd,
Dragan Stojković, izdavač, Beograd,
Vesna Rakić Vodinelić, penzionerka, Beograd,
Stevan Vuković, istoričar umetnosti, Beograd,
Dragan Šaletić, penzioner, docent, Beograd/Danilovgrad,
Snežana Vukojičić, biolog, Beograd
Mihajlo Vukojčić, menadžer prodaje, Beograd
Dobrila Ilić, glumica, Beograd
Đorđe Milićević, dipl.ing.geodezije, Užice
Zoran Filipović, dipl.ekonomista, Užice
Brankica Jeremić, dipl.pravnica, Užice
Marija Mandić, fizioterapeutkinja, Užice
Radovan Cicvarić, master prava deteta, Užice
Jelena Cicvarić, mr pedagosko-didaktickih nauka, Užice
Aleksandar Mandić, dipl.ing mašinstva, Užice
Slađana Đikanović, profesorka razredne nastave, Užice
Radoslav Petronijević, dipl.pravnik, Užice
Ljiljana Vuković, dipl.ekonomista, Užice
Slavica Zečević, vaspitačica, Užice
Gordana Milićević, penzionerka, Užice
Milorad Đunisijević, mašinbravar, Užice
Aleksandar Vidić, medicinski tehničar, Užice
Miodrag Janković, penzioner, Užice
Ljubodrag Vukadinović, stomatolog, Užice
Velibor Gerzić, dipl.ing. šumarstva, Užice
Nataša Gerzić, preduzetnica, Užice
Aleksa Gerzić, student, Užice
Luka Ivanović, student, Užice
Vitomir Bogdanović, dipl.ekonomista, Užice
Branka Bogdanović, dipl.pravnik, Užice
Snezana Ivanović, penzionisana pravnica, Užice
Dragoljub Zarić, ing.građjevine, Užice
Milanka Zarić, ginekološkinja, Užice
Anđela Mićić, mr ing.org, Beograd
Vesna Glišović, dipl.ing.građevine, Beograd
Aleksandar Ivanović, programer, Beograd
Vesna Radovanović, arhitekta, Beograd
Nađa Duhaček, koordinatorka obrazovnog programa Centra
za ženske studije, Beograd
Ana Simić, preduzetnica, Beograd
Spomenka Tripković, profesorka, Beograd
Zvonimir Đorđević, penzioner

Pogledaj više

Građani u akciji