Podsjećanja

VII 2022.: Građani bugojanske MZ Poriča protiv otvaranja kamenoloma od strane lokalnog “kontroverznog biznismena” sa političkim zaleđem, koji je u međuvremenu i uhapšen

U nastavku novogodišnjeg izbora tekstova portala Antikorupcija objavljenih u 2022. godini iz jula smo izabrali... Osim što nema saglasnost lokalne zajednice, Kamenolom – koji je planiran da se otvori u neposrednoj blizini magistralnog puta, lokalne rječice, legalnog ribnjaka i kuća u kojim se živi – prema raspoloživim informacijama, nema niti Urbanističku saglasnost, dozvolu od Direkcije za puteve SBK, prethodnu vodnu saglasnost, studiju procjene uticaja na okoliš, odobrenje Ministarstva privrede za istraživačke radove,…

U nesređenim društvima, u kojim ne funkcioniše pravna država i u kojim je vlast generator korupcije i kriminala svaka eksploatacija prirodnih bogatstava je, u startu, sumnjiva.

Pokazuju to i rezultati građanskog aktivizma širom BiH, u kojoj se u pozadini mase investicija pojavljuju manje ili veće, ali redovno, rupe u pravnoj regulativi neophodnoj za njihovo pokretanje.

Najnoviji slučaj je pokušaj pokretanja kamenoloma na lokaciji Bukovački potok, u bugojanskoj mjesnoj zajednici Poriče, čemu se protivi tamošnje stanovništvo, koji su svoj stav jasno izrazili i na masovno posjećenom zboru građana, sredinom prošlog mjeseca i na nekoliko protesta.

Osim što nema saglasnost lokalne zajednice, Kamenolom – koji je planiran da se otvori u neposrednoj blizini magistralnog puta, lokalne rječice, legalnog ribnjaka i kuća u kojim se živi – prema raspoloživim informacijama, nema niti Urbanističku saglasnost, koju izdaje kantonalno Ministarstvo prostornog uređenja, graditeljstva, zaštite okoliša, povratka i stambenih poslova, a da bi se izdala Urbanistička saglasnost trebaju dozvole od Direkcije za puteve SBK, Prethodna vodna saglasnost koju izdaje nadležno kantonalno ministarstvo SBK, Studija procjene uticaja na okoliš, Dokaz da će se zaštititi izvorište vode u blizini, Odobrenje Ministarstva privrede SBK za istraživačke radove,…

Umjesto toga, investitor ima spornu odluku o davanju saglasnosti na otvaranje kamenoloma, donesenu krajem 2021. godine, uz podršku načelnika i 15 vijećnika SDA, uz protivljenje opozicije i kršenje Zakona o lokalnoj samoupravi, navode naši sagovornici.

Jedini dokument koji je investitor, koji inače nema nikakvog iskustva u ovom poslu, dostavio nadležnoj opštinskoj službi bio je zahtjev da mu se da saglasnost za početak radova, što je samo po sebi skandalozno i, s obzirom na dobijeno odobrenje, otvara prostor špekulacijama o korupciji u pozadini čitavog slučaja.

A taj prostor tek će da se širom otvori odlukom Vlade SBK, u junu, da samo na osnovu takve, krajnje sporne odluke OV Bugojno i protivno jasno izraženoj volji građana, investitoru izda koncesiju na 30 godina. I još pritom – valjda da bi dodatno naglasili sumnjivost čitavog slučaja – odbivši mnogo bolju ponudu drugog ponuđača na raspisanom javnom konkursu.

Javni poziv je sadržavao niz obaveza za investitora, ali ih on, navode naši sagovornici iz Vlade, koji žele ostati anonimni, nije ispoštovao. Takođe Javni poziv je jasno predvidio da se prvo mora uraditi istraživanje na tom području koje može trajati i tri godine.

No, umjesto da u saglasnosti sa navedenim, zatraži Odobrenje za istraživanje kojim će se definisati uslovi, obim istraživanja, količina sirovine koja se može vaditi itd., te različite dozvole potrebne za početak radova, investitor je, ohrabren političkim zaleđem ili samo beskrupolozan do krajnosti, pokazao namjeru da započne radove, bez svega toga. I početkom prošle sedmice se pojavio na lokalitetu, prethodno, kao vrhunac cinizma, čak najavivši policiji početak radova i zatraživši zaštitu od mještana.

Mještani su se, s druge strane, organizovali, pomoću neformalne grupe građana “Spasimo prirodu Poriča” i njihove Facebook stranice, i policiji dan ranije prijavili da imaju informaciju da će će se na lokalitetu “Bukovački potok” pokušati izvršiti protivzakonite radnje, odnosno vršiti radove bez potrebnih dozvola. A u ponedeljak i utorak (18. i 19.07) se okupivši, u znak protesta, na tom lokalitetu.

U utorak, pored 40-ak građana, koji su na nekoliko sati blokirali prilaz lokalitetu, jer se investitor pojavio s bagerom, na licu mjesta bio je, po pozivu pomenute grupe građana, i kantonalni rudarsko-geološki inspektor iz Inspektorata Ministarstva privrede SBK.

Inspektor je, prema informaciji koju smo dobili od Grupe, od investitora zatražio dokumentaciju potrebnu za početak radova, ali investitor osim Odluka o davanju prethodne saglasnosti OV Bugojno i Odluke Vlade SBK o dodjeli koncesije, nije imao nikakve dozvole niti odobrenja za početak radova. Inspektor je, stoga, zabranio daljne radove i sačinio Zapisnik koji će biti uručen investitoru. Što bi “moglo biti problem”. Jer je, prema informaciji koju smo dobili od građana iz ove MZ, investitor u međuvremenu uhapšen, zbog sumnje u iznudu preko million KM od vlasnika jedne firme iz Bugojna, uz upućene mu ozbiljne prijetnje po život.

To su ti balkanski “kontroverzni biznismeni” sa dobrim vezama u politici.

Građani u akciji

Partneri u borbi protiv korupcije